Epikateşin Kas ve Kuvvet Kazanımına Yardımcı Olur mu?

Giriş ve Öne Sürülen Mekanizmalar

Kakao (Theobroma cacao) ve yeşil çayda (Camellia sinensis) bulunan monomerik bir flavan-3-ol olan epikateşin, ergojenik ve anabolik bir bileşik olarak ilgi çekmektedir [4]. Preklinik modellerde epikateşin; kas büyümesinin negatif bir regülatörü olan miyostatini baskılayarak ve MAFbx (atrogin-1), MuRF1 ve FOXO dahil olmak üzere kas atrofisiyle ilişkili E3 ubikitil ligazları ile transkripsiyon faktörlerini aşağı regüle ederek iskelet kası proteostazını modüle eder [3, 4]. Eş zamanlı olarak, follistatini (endojen bir miyostatin antagonisti) yukarı regüle eder, MyoD, Myf5 ve miyogenin gibi miyogenik regülatör faktörleri uyarır ve kas proteini sentezinden sorumlu IGF-PI3K-AKT/mTOR sinyal yolağını aktive eder [3, 4].

Hipertrofiyi yöneten yolakların ötesinde epikateşin, diğer kateşin alt sınıflarına kıyasla iskelet kası liflerinde mitokondriyal biyogenezi ve kapiller anjiyogenezi benzersiz bir şekilde teşvik eder [3, 4]. Bu fizyolojik mekanizmalar, epikateşini direnç antrenmanı adaptasyonlarını artırmak, kuvveti geliştirmek ve dolaşımdaki follistatin/miyostatin dengesini değiştirmek için potansiyel bir aday haline getirmiştir [3]. Bununla birlikte, bu mekanistik bulguların direnç antrenmanı yapan insan sporculara aktarılması, çelişkili ve popülasyona bağlı sonuçlar ortaya koymaktadır [4, 5].

İnsanlardaki Akut Pilot Veriler

Epikateşinin anabolik etkinliğine yönelik ilk ilgi, kavram kanıtlama niteliğindeki bir insan pilot çalışmasıyla tetiklenmiştir [6, 8]. Bu çalışmada, orta yaşlı altı katılımcı (ortalama yaş 41 ± 5 yıl) 7 gün boyunca günde iki kez 25 mg saf (-)-epikateşin (~1 mg/kg/gün) tüketmiştir [6]. Protokol, plazma follistatin/miyostatin oranında %49,2 ± 16,6'lık bir artış ve eş zamanlı olarak bilateral izometrik el kavrama kuvvetinde ~%7'lik bir artış sağlamıştır [6, 8, 11].

Günde iki kez 1 mg/kg alan genç (6 aylık) ve yaşlı (26 aylık) C57BL/6 farelerde elde edilen tamamlayıcı preklinik veriler, iskelet kası miyostatininde anlamlı düşüşler (sırasıyla -%15 ve -%21) ve yaşlı kasta follistatinde %56'lık bir artışın yanı sıra yaşlanma ilişkili belirteçlerde azalmalar göstermiştir [6, 8]. Bu bulgular biyoyararlanımı ve akut endokrin modülasyonu doğrulamış olsa da, örneklem boyutu son derece küçüktü (n=6), antrenman durumu kontrol edilmemişti ve randomize bir kontrol grubu bulunmuyordu [6].

Sarkopenik ve Klinik Kohortlardaki Kanıtlar

Direnç antrenmanı ile epikateşin takviyesinin kombine edilmesine yönelik en güçlü klinik kanıt, Mafi ve ark. (2019) tarafından 62 sarkopenik yaşlı erkek (ortalama yaş 68,63 ± 2,86 yıl) üzerinde yürütülen 8 haftalık çift kör randomize kontrollü bir çalışmadan gelmektedir [1]. Katılımcılar dört paralel gruba ayrılmıştır: tek başına direnç antrenmanı (RT), tek başına epikateşin (EP), kombine direnç antrenmanı ve epikateşin (RT+EP) veya plasebo (PL) [1].

RT+EP müdahalesi, diğer tüm koşullara kıyasla üstün sonuçlar üretmiştir [1]:

• Follistatin ve Miyostatin: RT+EP grubu, plazma follistatininde ve follistatin/miyostatin oranında en büyük anlamlı artışları elde etmiştir [1]. Plazma miyostatini yalnızca RT+EP ve RT kohortlarında anlamlı şekilde azalmıştır [1].
• Kuvvet Sonuçları: Üst gövde (chest press) ve alt gövde (leg press) maksimal kuvvetindeki kazanımlar, RT+EP grubunda tek başına RT, tek başına EP veya plaseboya kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur [1].
• Fonksiyonel ve Morfolojik Metrikler: Apendiküler kas kütlesi indeksi (AMMI) ve Kalk ve Yürü (TUG) mobilite performansı, plaseboya kıyasla her üç aktif deney grubunda da anlamlı düzeyde gelişmiştir [1].

Becker kas distrofisi gibi altta yatan kas patolojisi bulunan klinik popülasyonlarda, 8 haftalık oral (-)-epikateşin (100 mg/gün) kullanımı benzer şekilde kas ve plazma follistatininde artışlar, miyostatinde azalmalar ve PGC-1α, LKB1, AMPK ile krista yoğunluğu dahil olmak üzere mitokondriyal biyogenez belirteçlerinde iyileşmeler sağlamıştır [10]. Bununla birlikte, bu popülasyonlar sağlıklı direnç antrenmanlı yetişkinlere kıyasla yükselmiş bazal miyostatin düzeylerine, belirgin kas kaybına ve baskılanmış miyogenik sinyallere sahiptir [6, 10].

Genç, Sağlıklı ve Antrenmanlı Bireylerde Etkinlik

Bu sonuçların genç ve direnç antrenmanı yapan bireylere doğrudan aktarılması, çelişkili klinik veriler nedeniyle zordur [4, 5]. Rekreasyonel düzeyde aktif 20 genç yetişkinde (18-30 yaş) yürütülen 4 haftalık çift kör randomize kontrollü bir çalışmada, bisiklet antrenmanı ile kombine edilen 200 mg/gün (-)-epikateşin takviyesi (günde iki kez 100 mg), iskelet kası miyostatin mRNA ekspresyonunu veya sitokrom C ve sitrat sentaz gibi mitokondriyal belirteçlerin protein düzeylerini değiştirmede başarısız olmuştur [5].

Dahası, çalışmada dayanıklılık adaptasyonları üzerinde belirgin bir girişim (interference) etkisi gözlemlenmiştir: epikateşin kohortunda antrenman yanıtları körelmiş, süksinat dehidrojenaz (SDH; p = 0,81) veya rölatif zirve oksijen tüketiminde (VO2 peak; p = 0,21) anlamlı bir artış görülmemiştir; buna karşın plasebo antrenman grubu hem SDH (p = 0,03) hem de VO2 peak (p < 0,01) değerlerinde anlamlı gelişmeler kaydetmiştir [5]. Bu spesifik çalışma ağır direnç antrenmanından ziyade bisiklet egzersizini değerlendirmiş olsa da, miyostatin gen ekspresyonunun değişmemesi, epikateşinin sağlıklı ve genç kas dokusunda miyostatin sinyalini her zaman kesintiye uğratmadığını göstermektedir [5].

Sporcular İçin Pratik Özet

Mevcut klinik literatür, epikateşin sonuçlarında belirgin bir ikilik ortaya koymaktadır:

1. Yetersiz veya Sarkopenik Kasta Yüksek Etkinlik: Yaşa bağlı miyostatin artışı ve follistatin azalması ile karakterize yaşlı sarkopenik bireylerde ve klinik popülasyonlarda epikateşin; kuvvet kazanımlarını artırmak ve follistatin/miyostatin oranlarını iyileştirmek için direnç antrenmanı ile sinerjik olarak çalışır [1, 6, 10].
2. Antrenmanlı Kohortlarda Belirsiz Hipertrofik Etkinlik: Genç ve sağlıklı bireylerde epikateşin, antrenman sırasında miyostatin mRNA'sını aşağı regüle etmede veya mitokondriyal enzim adaptasyonunu artırmada başarısız olmuştur [5]. Yüksek dozlar, adaptasyon için gerekli olan antrenmana bağlı belirli hücresel stres sinyallerini potansiyel olarak köreltebilir [5].
3. Standartlaştırılmış Dozaj Eksikliği: Çalışmalarda 1 mg/kg ile 200 mg arasında değişen günlük dozlar araştırılmış olsa da; zamanlama, saflık ve spesifik direnç antrenmanı protokolleriyle eşleştirmeyi optimize eden standartlaştırılmış klinik protokoller henüz netleşmemiştir [3, 4].