Paano Nagbabago ang Proporsyon ng Binti at Torso sa Adolescence

Hindi pantay o pantay-pantay ang paglaki ng mga proporsyon ng katawan ng tao mula pagkasanggol hanggang puberty (non-linear scaling). Sa unang bahagi ng adolescence (mga Tanner stage 2–3), unang nakakaranas ng mabilis na paghaba ang mahahabang buto sa binti, dahilan upang bumaba ang sitting height ratio sa pinakamababang antas nito at magdulot ng pansamantalang pagiging mas mahaba ng binti kumpara sa katawan [1, 8, 18]. Sa huling bahagi naman ng adolescence (mga Tanner stage 4–5), nagtatapos ang growth spurt sa pamamagitan ng pagbilis ng paghaba ng torso at gulugod, na nagpapataas muli sa sitting height ratio hanggang sa maabot ang skeletal maturity at maging permanente na ang mga proporsyon ng pangangatawan [1, 14, 18].

Gayunpaman, ang eksaktong tiyempo at pinal na proporsyon ay malaki ang pagkakaiba-iba batay sa bilis ng pagdadalaga o pagbibinata (tempo), biological sex, henetika, at mga salik noong maagang pagkabata [1, 3, 6, 18].

Ang Pagkakaiba-iba sa Bilis ng Paglaki ng Bahagi ng Katawan

Umuunlad ang mga bahagi ng katawan ayon sa magkakaibang biological growth gradient. Ang paglaki ng tao mula leeg pababa ay sumusunod sa direksyong cephalo-caudal (mula ulo patungo sa ibaba) at distal-to-proximal (mula dulo papasok sa gitna) [8, 10, 18]. Mula kapanganakan hanggang sa ganap na paglaki, hindi pantay ang paglaki ng mga bahagi ng katawan: ang sukat ng ulo ay dumedoble (2x), ang haba ng torso ay nagiging triple (3x), ang haba ng braso ay apat na beses lumalaki (4x), at ang haba ng binti ay limang beses lumalaki (5x) [8]. Sa pag-unlad ng mga biyas (limb), sumusunod ito sa outward-in sequence kung saan unang bumibilis lumaki ang mga kamay at paa, kasunod ang mga binti at braso, at panghuli ang balakang, dibdib, at mga balikat [8].

Upang masukat ang mga pagbabagong ito, sinusuri ng mga mananaliksik ang mga anthropometric index [10, 20]:

• Subischial Leg Length (SLL): Kabuuang tangkad habang nakatayo binawasan ng sitting height ($H-SH$), na ginagamit dahil hindi direktang makakapa nang tumpak ang hip joint [10, 14].
• Sitting Height Ratio (SHR) o Cormic Index (CI): Ang porsyento ng kabuuang tangkad na binubuo ng ulo at torso, na kinakalkula bilang $(\text{Sitting Height}/\text{Standing Height})\times 100$ [10, 18, 20].
• Relative Subischial Leg Length (RSLL): $[(H-SH)/H]\times 100$, kung saan ang mas mababang sitting height ratio ay direktang nangangahulugang mas mahaba ang mga binti kaugnay sa kabuuang tangkad [10].

Sa kapanganakan, ang sitting height ay bumubuo sa humigit-kumulang 65% ng kabuuang haba ng katawan [14]. Ang subischial limb length ay may average na 18 cm sa kapanganakan, habang ang sitting height ay may average na 34 cm [14]. Dahil mas mabilis lumaki ang mga binti kaysa sa ibang bahagi ng katawan sa buong panahon ng pagkabata, patuloy na bumababa ang sitting height ratio, na umaabot sa humigit-kumulang 52% sa edad na 12 [10, 14].

Mga Pagbabago sa Proporsyon ng Binti at Torso sa Puberty

Nagsisimula ang puberty sa sitting height na humigit-kumulang 75 cm sa mga babae at 78 cm sa mga lalaki, na may katangiang bilis ng pagtangkad (standing height velocity) na higit sa 6 cm bawat taon [14]. Sa kabuuan ng puberty, sumasailalim ang proporsyon ng katawan sa dalawang yugto [1, 18]:

1. Maagang Puberty (Mga Tanner Stage 2–3): Naaabot ng mga binti ang kanilang pinakamabilis na paglaki (peak growth velocity) bago ang torso [8]. Nagdudulot ito ng pansamantalang yugto kung saan pinakamahaba ang binti kaugnay sa katawan at bumababa ang Cormic Index sa pinakamababang antas nito [1, 8, 18]. Sa mga kabataang nasa edad 11–13, makikita sa mga lalaki ang pagbaba ng Cormic Index dahil sa mabilis na paghaba ng mga binti lampas sa edad na 12 [18].
2. Huling Puberty (Mga Tanner Stage 4–5): Ang peak height velocity (PHV) ay nagaganap sa pagitan ng edad 11.3 at 12.2 sa mga babae, at 13.3 at 14.4 sa mga lalaki, kung kailan naabot na ng isang indibidwal ang humigit-kumulang 92% ng kanilang pinal na tangkad [8]. Pagkatapos ng PHV, bumabagal at unang natatapos ang paghaba ng mahahabang buto sa binti bago ang torso, habang bumibilis naman ang paghaba ng gulugod [1, 8, 14, 18]. Ang growth spurt na ito sa gulugod ang nagpapataas muli sa sitting height ratio hanggang sa tuluyang huminto ang pagtangkad [1, 18].

Sa pagtatapos ng paglaki, ang pinal na subischial leg length ay umaabot sa average na 74.5 cm sa mga babae at 81 cm sa mga lalaki, na kumakatawan sa kabuuang dagdag na 56.5 cm at 63 cm mula nang isilang [14]. Ang pinal na sitting height ay nagiging permanente sa humigit-kumulang 88 cm sa mga babae (para sa 165 cm na tangkad) at 92 cm sa mga lalaki (para sa 175 cm na tangkad) [14].

Pagkakaiba Ayon sa Kasarian at Bilis ng Paglaki

Ang biological sex at ang indibidwal na bilis ng paglaki (tempo) ay nagdudulot ng malaking pagkakaiba sa tiyempo ng skeletal maturity. Ang mga babae ay biological na nagma-mature nang humigit-kumulang 2 taon na mas maaga kaysa sa mga lalaki [6, 8]. Dahil ang tangkad habang nakatayo ay umaabot na sa 86% ng pinal na tangkad sa simula ng puberty (~11 taon sa mga babae at ~13 taon sa mga lalaki), ang karagdagang 2 taon ng paglaki bago ang spurt sa mga lalaki (~5 cm bawat taon, na nagbibigay ng ~10 cm) kasama ang karagdagang ~2 cm na mas mataas na bilis sa panahon ng PHV ang dahilan kung bakit mas matangkad nang humigit-kumulang 13 cm ang mga lalaki [8, 14]. Ang mas mahabang panahong ito bago ang growth spurt ay nagbibigay-daan din para sa mas matibay at mas makapal na estruktura ng buto [6].

Direkta ring binabago ng bilis ng pag-mature ang pinal na proporsyon ng katawan [3, 4]. Ang mas maagang puberty (mas maagang PHV) ay nagreresulta sa mas mababang pinal na tangkad na dulot lamang ng mas maikling mga binti, habang ang pinal na sitting height ay hindi naaapektuhan [3]. Sa kabilang banda, ang komposisyon ng katawan noong bata ay nakakaapekto sa proporsyon ng torso: ang mataas na body mass index (BMI) sa pagitan ng edad 2 at 8 ay may positibong kaugnayan sa mas mataas na adult sitting height, nang hindi naaapektuhan ang kabuuang tangkad, haba ng femur, o haba ng tibia [3].

Pagkakaiba-iba sa Populasyon at Henetika

Ang pinal na tangkad ay nagbabago mula sa pagiging nakadepende sa prenatal environment tungo sa tinatayang 80% henetiko at 20% pangkapaligirang salik kapag may mainam na kondisyon sa pamumuhay [6]. May mga partikular na genetic region (tulad ng HOXd cluster at SHOX) na nagkokontrol sa paglaki ng mga biyas, bagaman may malaki ring papel ang mga salik sa kapaligiran sa pangkalahatang populasyon [10].

Malaki ang pagkakaiba ng karaniwang Cormic Index sa iba't ibang populasyon sa buong mundo [1, 18]:

• Mga populasyong Australian Aboriginal: ~48% (pinakamahabang binti kaugnay sa katawan) [18].
• Mga populasyong Aprikano / Non-Hispanic Black: ~51% (kapansin-pansing mas mababang sitting height ratio sa lahat ng yugto ng puberty) [1, 18].
• Mga populasyong Europeo at Mediterranean: ~52% [1, 18].
• Mga populasyong Asyano: 53–54% (mas maikling binti kaugnay sa katawan) [18].

Dahil pabago-bago ang mga anthropometric ratio batay sa edad, bilis ng pag-mature, at yugto ng puberty, ang pagsusuri sa paglaki ng kalansay ay nangangailangan ng pagtatasa batay sa maturity status sa halip na umasa lamang sa edad ayon sa kalendaryo [20].